Minat khusus anak autisme: menjadikan minat sebagai kekuatan untuk belajar dan berinteraksi

Ada anak autisme yang boleh bercakap berjam-jam tentang kereta api, menghafal nama semua dinosaur, atau menonton rancangan kartun yang sama berulang kali. Minat yang mendalam dan khusus ini sering dilihat sebagai masalah yang perlu dihentikan. Namun, kajian menunjukkan minat khusus boleh menjadi kekuatan dan jambatan untuk pembelajaran serta hubungan sosial anak.

Apa itu minat khusus?

Minat khusus ialah minat yang kuat dan berfokus pada topik, benda atau aktiviti tertentu. Dalam kriteria diagnosis autisme, ia termasuk dalam corak minat yang terhad dan berulang. Walaupun begitu, semakin banyak kajian melihat minat ini dari sudut kekuatan: ia memberi anak rasa seronok, tenang dan bermotivasi.

Apa kata kajian?

Satu ulasan yang diterbitkan pada tahun 2016 meneliti semua kajian berwasit dari tahun 1990 hingga 2014 tentang pengajaran kanak-kanak autisme menggunakan minat mereka. Daripada 20 kajian yang melibatkan 91 kanak-kanak autisme, semua kajian melaporkan kemajuan dalam pencapaian pembelajaran dan/atau penglibatan sosial apabila minat anak dimasukkan dalam pengajaran. Kesan negatif adalah terhad, iaitu penurunan prestasi tugasan pada seorang kanak-kanak dan peningkatan sementara tingkah laku berulang pada dua kanak-kanak.

Satu ulasan sistematik pada tahun 2019 pula meneliti 31 kajian intervensi yang menggunakan minat individu autisme. Minat yang paling kerap digunakan ialah rancangan televisyen atau filem, watak popular, komputer atau permainan video, dan pengangkutan. Penulis merumuskan bahawa memasukkan minat dalam intervensi boleh membawa kesan positif dalam pelbagai bidang perkembangan.

Namun, satu meta-analisis tahun 2019 terhadap 20 kajian kes tunggal mengingatkan bahawa kesannya berbeza antara individu. Bagi kebanyakan anak, minat meningkatkan motivasi, tetapi bagi sesetengah anak, minat boleh mengalih perhatian daripada tugasan. Oleh itu, ibu bapa perlu memerhati respons anak sendiri.

Mengapa minat khusus membantu?

• Motivasi: Anak lebih bersedia mencuba tugasan baharu apabila ia berkaitan dengan sesuatu yang dia suka.
• Bahan perbualan: Minat yang sama dengan adik-beradik atau rakan boleh menjadi titik mula berinteraksi.
• Rasa tenang: Aktiviti berkaitan minat boleh membantu anak bertenang selepas hari yang memenatkan.
• Keyakinan diri: Anak berasa dihargai apabila minatnya diterima, bukan diketepikan.

Cara mula di rumah

1. Kenal pasti minat utama anak. Perhatikan apa yang paling lama menarik perhatian anak, apa yang dia cari, dan apa yang membuatnya gembira.
2. Gunakan minat untuk mengajar. Jika anak suka kereta, kira kereta mainan, susun mengikut warna, atau baca buku tentang kenderaan. Jika anak suka dinosaur, gunakan gambar dinosaur untuk belajar huruf atau saiz.
3. Jadikan minat sebagai jambatan sosial. Ajak adik-beradik atau rakan bermain permainan yang berkaitan dengan minat anak. Beri peranan mudah supaya semua orang boleh terlibat.
4. Gunakan minat sebagai ganjaran atau masa rehat. Masa dengan minat kegemaran boleh menjadi ganjaran selepas tugasan yang sukar.
5. Perhatikan keseimbangan. Jika minat menyebabkan anak sukar beralih kepada aktiviti lain atau mengganggu tugasan, gunakan jadual dan amaran awal, dan bincang dengan ahli terapi.

Penutup

Minat khusus anak bukan sesuatu yang perlu dipadamkan. Dengan pendekatan yang betul, ia boleh membuka pintu kepada pembelajaran, komunikasi dan persahabatan. Mulakan dengan apa yang anak suka, dan bina dari situ.

Rujukan

1. Gunn KCM, et al. Teaching children with autism spectrum disorder with restricted interests. Review of Educational Research. 2016. https://doi.org/10.3102/0034654315604027
2. Harrop C, et al. That’s what I like: the use of circumscribed interests within interventions for individuals with autism spectrum disorder. A systematic review. Research in Autism Spectrum Disorders. 2019. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2018.09.008
3. Ninci J, et al. A meta-analysis of single-case research on embedding interests of individuals with autism spectrum disorder. Remedial and Special Education. 2019. https://doi.org/10.1177/0741932519841692

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila berbincang dengan ahli terapi atau doktor anak anda untuk panduan yang sesuai dengan keperluan anak.