Bergilir-gilir semasa bermain: asas komunikasi dua hala anak autisme dan cara melatihnya di rumah

Ramai ibu bapa perasan anak autisme mereka lebih suka bermain sendiri. Apabila ibu cuba menyertai, anak mungkin merampas mainan, berpaling atau terus menolak. Situasi ini bukan tanda anak tidak sayang, tetapi tanda anak masih belajar satu kemahiran asas yang sangat penting, iaitu bergilir-gilir.

Kenapa bergilir-gilir penting?

Bergilir-gilir ialah pertukaran dua hala: saya buat sesuatu, kemudian awak pula. Pola ini menjadi asas perbualan, malah sebelum anak boleh bercakap. Senyuman yang dibalas, bunyi yang ditiru dan bola yang digolek berulang-alik semuanya ialah latihan awal untuk berkomunikasi.

Satu kajian yang menganalisis rakaman interaksi penjaga dengan 61 kanak-kanak kecil autisme mendapati lebih banyak interaksi bergilir-gilir berkait dengan perhatian bersama yang lebih baik, iaitu kebolehan anak dan orang dewasa memberi tumpuan kepada benda yang sama (Lee et al., 2020). Kajian lain terhadap 20 kanak-kanak kecil autisme mendapati bergilir-gilir yang bersifat sosial, iaitu apabila anak benar-benar berinteraksi dengan orang lain, berkait dengan perhatian bersama, tetapi bergilir-gilir yang bukan sosial tidak (Lee et al., 2021).

Apa kata kajian intervensi?

Ulasan terhadap 14 kajian intervensi mendapati bergilir-gilir boleh digalakkan melalui pelbagai pendekatan, oleh ibu bapa, guru atau rakan sebaya, dan di pelbagai tempat (Lee et al., 2021). Dalam satu kajian di rumah, ibu bapa yang menggunakan pemodelan video dan pendidikan ringkas semasa membaca buku bergambar berjaya meningkatkan bilangan giliran anak dan mengurangkan penolakan; tiga daripada empat pasangan mengekalkan kemahiran itu (Wang, 2017). Di taman asuhan inklusif pula, rakan sebaya yang dilatih membantu kanak-kanak autisme bergilir-gilir dalam permainan (Kemp et al., 2019).

Satu lagi kajian mengingatkan bahawa jenis giliran yang paling sesuai bergantung pada tahap perkembangan anak dan kemahiran yang ingin dilatih (Rieth et al., 2014). Maknanya, tiada satu cara yang sesuai untuk semua anak.

Cara melatih bergilir-gilir di rumah

1. Pilih permainan kegemaran anak. Kereta mainan, blok, gelembung sabun atau bola lebih mudah menarik minat berbanding permainan baharu.
2. Duduk berhadapan dan sama paras mata. Kedudukan ini memudahkan anak melihat wajah dan tindakan anda.
3. Gunakan kata giliran yang konsisten. Sebut “Giliran ibu” dan “Giliran adik” sambil menunjuk kepada diri sendiri dan anak.
4. Mulakan dengan giliran yang sangat singkat. Pada awalnya, giliran anda mungkin hanya satu atau dua saat sebelum mainan dikembalikan kepada anak.
5. Tunggu dengan sabar. Beri anak masa untuk bertindak. Jangan terus mengambil alih jika anak lambat bertindak balas.
6. Puji setiap usaha. Puji apabila anak memberi mainan, menunggu atau memandang anda.
7. Ulang dalam sesi pendek. Beberapa minit, beberapa kali sehari, lebih berkesan daripada satu sesi panjang.
8. Libatkan orang lain secara berperingkat. Apabila anak sudah selesa, berlatih bersama adik-beradik atau rakan.

Tanda kemajuan yang boleh diperhatikan

Kemajuan biasanya kecil dan berperingkat. Anak mungkin mula memandang anda sebelum mengambil mainan, menghulurkan mainan tanpa diminta, menunggu satu atau dua saat lebih lama, atau ketawa apabila giliran bertukar. Catat perubahan kecil ini dalam buku nota supaya anda dapat melihat perkembangan dari minggu ke minggu dan berkongsi dengan ahli terapi.

Penutup

Bergilir-gilir kelihatan seperti permainan kecil, tetapi ia membina asas untuk berkomunikasi dan berkawan. Mulakan dengan apa yang anak suka, kekalkan suasana ceria dan raikan kemajuan kecil. Bincang dengan ahli terapi pertuturan atau ahli terapi carakerja untuk merancang matlamat yang sesuai dengan tahap anak anda.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Setiap anak berbeza; dapatkan nasihat profesional yang bertauliah untuk keperluan anak anda.

Rujukan

• Kemp C, et al. (2019). The use of peer mediation and educator facilitation to promote turn taking in young children with autism spectrum disorder in inclusive childcare. Infants & Young Children. https://doi.org/10.1097/iyc.0000000000000146
• Lee K, et al. (2020). Brief report: analysis of the relationship between turn taking and joint attention for toddlers with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders. https://doi.org/10.1007/s10803-019-03979-1
• Lee K, et al. (2021). Association of turn-taking functions with joint attention in toddlers with autism. Autism. https://doi.org/10.1177/13623613211039945
• Lee K, et al. (2021). Defining turn taking in intervention for young children with autism: a review of the literature. Journal of Childhood, Education & Society. https://doi.org/10.37291/2717638x.202122104
• Rieth SR, et al. (2014). Identifying critical elements of treatment: examining the use of turn taking in autism intervention. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities. https://doi.org/10.1177/1088357613513792
• Wang HT (2017). Utilizing primary tier intervention to enhance reciprocal turn-taking of children with autism in Taiwan. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities. https://doi.org/10.1177/215416471705200107