Bermain untuk membina komunikasi: apa kata kajian dan cara mula di rumah

Bermain bersama anak bukan sekadar hiburan. Bagi anak autisme, masa bermain boleh menjadi peluang harian untuk membina komunikasi. Berbeza daripada strategi mengurus tingkah laku mencabar, pendekatan yang dibincangkan di sini memberi tumpuan kepada interaksi dua hala antara ibu bapa dan anak semasa bermain. Artikel ini merumuskan satu siri kajian jangka panjang dan cara mudah untuk mula di rumah.

Apa yang dikaji?

Satu kajian rawak terkawal di United Kingdom yang diterbitkan pada tahun 2010 melibatkan 152 kanak-kanak autisme berusia 2 tahun hingga 4 tahun 11 bulan. Separuh kanak-kanak menerima intervensi komunikasi yang dijalankan melalui ibu bapa, di samping penjagaan biasa, manakala separuh lagi menerima penjagaan biasa sahaja. Tumpuan intervensi ialah membantu ibu bapa memberi respons yang selari dengan apa yang anak sedang lakukan atau cuba sampaikan.

Apakah maksud respons yang selari? Contohnya, jika anak menunjuk ke arah bola, ibu bapa menyebut “Bola!” dan menghulurkannya, bukan menukar topik kepada aktiviti lain. Respons begini mengikut fokus anak pada saat itu, sehingga anak merasakan usahanya untuk berkomunikasi mendapat balasan.

Pada akhir rawatan, iaitu pada bulan ke-13:

• Respons ibu bapa menjadi lebih selari dengan anak.
• Anak lebih kerap memulakan komunikasi dengan ibu bapa.
• Skor simptom autisme tidak menunjukkan perbezaan yang signifikan antara kumpulan pada masa itu, dan kesan terhadap bahasa yang diuji secara langsung adalah kecil.

Apa yang berlaku bertahun kemudian?

Kajian susulan pada tahun 2016 menilai semula 121 daripada 152 peserta, pada median 5.75 tahun selepas rawatan tamat, iaitu kira-kira 6 tahun kemudian. Purata umur mereka ketika itu ialah 10.5 tahun. Pengkaji mendapati pengurangan keseluruhan tahap simptom autisme dalam kumpulan intervensi berbanding kumpulan perbandingan, apabila keseluruhan tempoh kajian dan susulan diambil kira. Namun tiada perbezaan antara kumpulan bagi ukuran gabungan bahasa.

Analisis lanjut yang diterbitkan pada tahun 2023 cuba menjawab soalan penting: bagaimana kesan ini berlaku? Peningkatan inisiatif komunikasi anak dengan penjaga pada pertengahan rawatan menjadi perantara bagi 73 peratus kesan rawatan terhadap skor simptom semasa susulan. Dalam bahasa mudah, sebahagian besar kesan jangka panjang berkait dengan anak menjadi lebih kerap memulakan komunikasi.

Gambaran yang lebih luas

Satu meta-analisis pada tahun 2018 menggabungkan 19 kajian rawak terkawal tentang intervensi melalui ibu bapa bagi kanak-kanak autisme berusia 1 hingga 6 tahun. Secara purata, kesannya kecil. Kajian berbeza dari segi cara intervensi dijalankan, tempoh latihan dan cara hasil diukur, jadi dapatan satu kajian tidak semestinya sama bagi semua keluarga. Ini mengingatkan kita supaya berpijak di bumi nyata: interaksi bermain bukan penyembuhan, dan setiap anak memberi respons yang berbeza. Namun ia adalah cara yang selamat dan bermakna untuk ibu bapa terlibat dalam perkembangan komunikasi anak setiap hari.

Tiga langkah bermain di rumah

1. Perhati anak. Duduk sama paras dengan anak, ketepikan telefon, dan lihat apa yang menarik perhatiannya. Perhatikan cara anak cuba berkomunikasi, sama ada melalui pandangan, gerak isyarat, bunyi atau perkataan.

2. Ikut minat anak. Sertai permainan yang anak pilih, walaupun ia kelihatan berulang. Jika anak suka menyusun kereta mainan, susun bersama dan namakan apa yang anak sedang lakukan dengan ayat pendek.

3. Tunggu anak memulakan, kemudian balas. Berhenti seketika dan beri ruang. Apabila anak memandang, menghulur atau mengeluarkan bunyi, balas dengan segera dan selari dengan maksudnya. Elakkan terlalu banyak soalan atau arahan yang boleh mengambil alih permainan.

Mulakan dengan masa yang singkat tetapi kerap, dalam suasana yang tenang. Kualiti interaksi lebih penting daripada tempoh yang panjang.

Peluang bermain juga tidak terhad kepada mainan. Waktu mandi, menyusun pinggan, menyanyi semasa memakai baju atau melihat buku bergambar boleh menjadi detik interaksi yang sama. Yang penting ialah anda hadir sepenuhnya, mengikut rentak anak dan meraikan setiap usaha anak untuk berkomunikasi, sekecil mana pun.

Perkara penting untuk diingat

Kajian ini tidak menjanjikan penyembuhan, dan kesannya sederhana. Namun ia menunjukkan bahawa interaksi harian antara ibu bapa dan anak mempunyai peranan yang penting. Pendekatan ini juga tidak menggantikan terapi pertuturan atau sokongan profesional lain. Bincang dengan ahli terapi anak anda tentang strategi bermain yang sesuai dengan tahap komunikasi dan minat anak.

Tonton juga video pendek kami tentang topik ini di bahagian video Panduan Autisme.

Rujukan

1. Green J, Charman T, McConachie H, et al. Parent-mediated communication-focused treatment in children with autism: a randomised controlled trial. The Lancet. 2010;375(9732):2152-2160. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)60587-9
2. Pickles A, Le Couteur A, Leadbitter K, et al. Parent-mediated social communication therapy for young children with autism: long-term follow-up of a randomised controlled trial. The Lancet. 2016;388(10059):2501-2509. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)31229-6
3. Carruthers S, Pickles A, Charman T, et al. Mediation of 6-year mid-childhood follow-up outcomes after pre-school social communication therapy for autistic children: randomised controlled trial. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 2024;65(2):233-244 (terbitan dalam talian 2023). https://doi.org/10.1111/jcpp.13798
4. Nevill RE, Lecavalier L, Stratis EA. Meta-analysis of parent-mediated interventions for young children with autism spectrum disorder. Autism. 2018;22(2):84-98. https://doi.org/10.1177/1362361316677838

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila rujuk ahli terapi atau profesional kesihatan yang berkelayakan untuk penilaian anak anda.