Dwibahasa dan anak autisme: adakah dua bahasa mengelirukan? Apa kata kajian

Ramai ibu bapa di Malaysia membesarkan anak dalam rumah yang menggunakan dua bahasa atau lebih. Apabila anak didiagnosis autisme, satu soalan sering timbul: perlukah keluarga berhenti menggunakan bahasa kedua supaya anak tidak keliru? Ada ibu bapa yang pernah dinasihatkan supaya bercakap dalam satu bahasa sahaja. Artikel ini melihat apa yang ditemui oleh kajian berwasit tentang dwibahasa dan perkembangan bahasa kanak-kanak autisme.

Apa kata kajian?

Satu ulasan sistematik yang diterbitkan dalam jurnal neurologi menyemak 12 kajian yang melibatkan 328 kanak-kanak autisme berumur 3 hingga 12 tahun, iaitu 169 kanak-kanak dwibahasa dan 159 kanak-kanak satu bahasa. Penulis mendapati terdapat konsensus bahawa dwibahasa tidak menambah kesukaran kepada perkembangan bahasa kanak-kanak autisme, sekurang-kurangnya dari umur 3 tahun.

Satu lagi ulasan sistematik pada tahun 2023 menyemak 22 penerbitan. Kajian-kajian ini tidak menyokong andaian bahawa dwibahasa memberi kesan negatif kepada kemahiran bahasa dan komunikasi kanak-kanak autisme. Kemahiran kanak-kanak autisme dwibahasa sering menyerupai rakan autisme yang hanya menggunakan satu bahasa.

Kajian tahun 2022 terhadap 353 kanak-kanak kecil autisme pula tidak menemui perbezaan kemahiran bahasa antara kanak-kanak dwibahasa dan satu bahasa. Kanak-kanak dwibahasa dalam kajian ini malah menunjukkan kelebihan dalam kemahiran sosialisasi berbanding satu kumpulan kanak-kanak satu bahasa.

Menariknya, satu ulasan sistematik yang lebih awal mendapati kebanyakan ibu bapa dalam kajian yang disemak melaporkan bahawa pengamal menasihatkan mereka supaya tidak menggunakan persekitaran dwibahasa, walaupun bukti tidak menunjukkan kesan negatif. Ini menunjukkan nasihat lama tidak selalu selari dengan dapatan kajian.

Yang paling penting: pendedahan yang cukup

Kajian tahun 2018 terhadap kanak-kanak autisme dan kanak-kanak tipikal yang dwibahasa mendapati jumlah pendedahan semasa kepada sesuatu bahasa ialah peramal terkuat bagi kosa kata dalam bahasa itu, menerangkan kira-kira 62 peratus varians. Maksudnya, anak cenderung menguasai perkataan dalam bahasa yang paling kerap dia dengar dan gunakan. Jadi soalannya bukan sangat “satu atau dua bahasa”, tetapi “adakah anak mendapat cukup peluang untuk mendengar dan menggunakan setiap bahasa dalam situasi yang bermakna”.

Kenapa bahasa keluarga penting

Bahasa ibunda bukan sekadar alat komunikasi. Ia menghubungkan anak dengan datuk, nenek, saudara-mara dan budaya keluarga. Jika ibu bapa dipaksa bercakap dalam bahasa yang kurang fasih, interaksi boleh menjadi kurang semula jadi, kurang mesra dan lebih sedikit. Interaksi yang hangat dan kerap ialah asas penting untuk perkembangan komunikasi anak.

Cara mula di rumah

• Gunakan bahasa yang paling selesa dan fasih untuk anda. Anak belajar paling banyak daripada bahasa yang ibu bapa gunakan secara semula jadi, kaya dan penuh ekspresi.
• Sebut perkataan mudah dalam rutin harian. Waktu makan, mandi, memakai baju dan bermain ialah peluang terbaik untuk mengulang perkataan yang sama setiap hari.
• Teruskan bahasa keluarga. Biarkan anak mendengar bahasa yang digunakan oleh datuk, nenek dan saudara supaya dia rasa dekat dengan mereka.
• Beri pendedahan yang cukup kepada setiap bahasa. Jika anak belajar bahasa lain di tadika atau sekolah, beri juga peluang untuk mendengar dan menggunakannya dalam aktiviti yang menyeronokkan.
• Bincang dengan ahli terapi pertuturan. Kongsikan bahasa yang digunakan di rumah supaya penilaian dan matlamat terapi mengambil kira semua bahasa anak.

Kesimpulan

Bukti daripada beberapa ulasan sistematik dan kajian menunjukkan dwibahasa tidak menambah kesukaran bahasa bagi kanak-kanak autisme. Ibu bapa tidak perlu berasa bersalah kerana menggunakan lebih daripada satu bahasa di rumah. Yang lebih penting ialah interaksi yang mesra, kerap dan pendedahan yang cukup kepada setiap bahasa. Setiap anak berbeza, jadi rancang bersama ahli terapi pertuturan mengikut keperluan anak anda.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila dapatkan nasihat profesional kesihatan atau ahli terapi yang berkelayakan untuk keperluan anak anda.

Rujukan

1. Garrido D, Watson LR, Carballo G, Garcia-Retamero R, Crais ER. Bilingualism and language in children with autistic spectrum disorder: a systematic review. Neurología (English Edition). 2023. https://doi.org/10.1016/j.nrleng.2023.12.007
2. Gilhuber CS, Raulston TJ, Galley K. Language and communication skills in multilingual children on the autism spectrum: a systematic review. Autism. 2023. https://doi.org/10.1177/13623613221147780
3. Hastedt I, et al. Bilingual and monolingual autistic toddlers: language and social communication skills. Journal of Autism and Developmental Disorders. 2022. https://doi.org/10.1007/s10803-022-05504-3
4. Gonzalez-Barrero AM, Nadig AS. Bilingual children with autism spectrum disorders: the impact of amount of language exposure on vocabulary and morphological skills at school age. Autism Research. 2018;11:1667-1678. https://doi.org/10.1002/aur.2023
5. Drysdale H, van der Meer L, Kagohara D. Children with autism spectrum disorder from bilingual families: a systematic review. Review Journal of Autism and Developmental Disorders. 2015;2:26-38. https://doi.org/10.1007/s40489-014-0032-7