Epilepsi dan sawan pada anak autisme: kenali tanda dan langkah pertolongan cemas

Epilepsi ialah keadaan apabila seseorang mengalami sawan berulang akibat aktiviti elektrik luar biasa dalam otak. Ramai ibu bapa tidak tahu bahawa epilepsi lebih kerap berlaku dalam kalangan individu autisme berbanding populasi umum. Mengenali tanda sawan dan tahu apa yang perlu dilakukan boleh membantu ibu bapa bertindak dengan tenang dan selamat.

Berapa kerap epilepsi berlaku dalam autisme?

Satu ulasan sistematik yang diterbitkan pada tahun 2019 mendapati median kelaziman epilepsi dalam kalangan individu autisme ialah kira-kira 12.1 peratus. Apabila kajian yang melibatkan sindrom epilepsi tertentu atau kelewatan perkembangan dikecualikan, angkanya ialah 11.2 peratus.

Satu kajian pada tahun 2013 yang melibatkan 5,815 peserta autisme mendapati purata kelaziman epilepsi dalam kanak-kanak autisme berumur 2 hingga 17 tahun ialah 12.5 peratus. Bagi mereka yang berumur 13 tahun ke atas, angka ini meningkat kepada 26 peratus. Epilepsi dikaitkan dengan umur yang lebih tua dan keupayaan kognitif yang lebih rendah.

Meta-analisis tahun 2021 yang menggabungkan 66 kajian pula menganggarkan kira-kira 1 dalam 10 individu autisme juga mengalami epilepsi. Ia lebih kerap dalam kalangan remaja, dewasa, perempuan dan individu dengan kecacatan intelek.

Angka ini bukan untuk menakutkan. Kebanyakan kanak-kanak autisme tidak mengalami epilepsi. Namun, ia mengingatkan ibu bapa untuk peka, terutamanya apabila anak memasuki usia remaja.

Rupa sawan: bukan selalu jatuh dan menyentak

Ramai orang membayangkan sawan sebagai jatuh, kaku dan badan menyentak. Ini memang salah satu jenis sawan, iaitu sawan tonik-klonik umum, yang boleh melibatkan hilang kesedaran, jatuh, otot kaku dan sentakan berirama.

Namun, menurut CDC, ada sawan yang lebih senyap. Sawan absens, contohnya, boleh kelihatan seperti anak merenung kosong, mata berkelip laju, atau membuat gerakan mengunyah atau gerakan tangan. Pada anak autisme, tanda begini kadang-kadang disangka termenung atau tidak memberi perhatian. Jika anda kerap melihat episod sebegini, catat masa, tempoh dan apa yang berlaku, kemudian kongsikan dengan doktor.

Apa perlu dilakukan jika anak sawan

Panduan pertolongan cemas sawan daripada CDC menyarankan langkah berikut:

• Bantu anak berbaring perlahan-lahan di lantai jika dia kelihatan akan jatuh.
• Pusingkan badan anak secara mengiring supaya mulut menghala ke bawah.
• Alihkan benda keras atau tajam di sekeliling.
• Letakkan sesuatu yang lembut dan rata di bawah kepala, seperti jaket yang dilipat.
• Longgarkan apa-apa di sekeliling leher yang boleh mengganggu pernafasan.
• Kira masa sawan.

Perkara yang tidak boleh dilakukan:

• Jangan tahan atau cuba hentikan pergerakan anak.
• Jangan masukkan apa-apa ke dalam mulut anak.
• Jangan beri makanan atau air sehingga anak sedar sepenuhnya.

Bila perlu hubungi talian kecemasan?

Hubungi talian kecemasan (999 di Malaysia) jika:

• Sawan berlarutan lebih daripada 5 minit.
• Sawan berulang tidak lama selepas sawan pertama.
• Anak sukar bernafas atau sukar sedar selepas sawan.
• Anak cedera semasa sawan.
• Sawan berlaku dalam air.
• Ini kali pertama anak mengalami sawan.

Langkah seterusnya untuk ibu bapa

Jika anak pernah mengalami sawan atau anda mengesyaki episod merenung kosong yang luar biasa, bincang dengan doktor anak. Doktor mungkin mencadangkan pemeriksaan lanjut dan pelan pengurusan yang sesuai. Ajar ahli keluarga, pengasuh dan guru tentang langkah pertolongan cemas yang sama supaya semua orang di sekeliling anak tahu cara bertindak.

Rujukan

1. Lukmanji S, et al. The co-occurrence of epilepsy and autism: a systematic review. Epilepsy & Behavior. 2019. https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2019.07.037
2. Viscidi EW, et al. Clinical characteristics of children with autism spectrum disorder and co-occurring epilepsy. PLoS ONE. 2013;8(7):e67797. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0067797
3. Liu X, et al. Prevalence of epilepsy in autism spectrum disorders: a systematic review and meta-analysis. Autism. 2021. https://doi.org/10.1177/13623613211045029
4. Centers for Disease Control and Prevention. Types of Seizures. https://www.cdc.gov/epilepsy/about/types-of-seizures.html
5. Centers for Disease Control and Prevention. First Aid for Seizures. https://www.cdc.gov/epilepsy/first-aid-for-seizures/index.html

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Dalam keadaan kecemasan, hubungi talian kecemasan dengan segera. Untuk penilaian dan rawatan, sila berbincang dengan doktor anak anda.