Masalah penglihatan anak autisme: tanda yang mudah terlepas pandang dan pentingnya pemeriksaan mata

Anak autisme anda selalu mendekatkan buku ke muka, kerap menggosok mata, atau matanya kelihatan juling? Tanda seperti ini mudah dianggap sebagai sebahagian daripada tingkah laku autisme. Hakikatnya, masalah penglihatan lebih kerap berlaku dalam kalangan kanak-kanak autisme dan boleh terlepas pandang jika tidak diperiksa.

Apa kata kajian?

Satu ulasan sistematik dan meta-analisis pada tahun 2023 menyemak 49 kajian, dengan 46 kajian dimasukkan dalam analisis gabungan. Kajian ini mendapati kemungkinan strabismus, iaitu mata juling atau mata yang tidak selari, kira-kira 4.7 kali lebih tinggi dalam kalangan individu autisme berbanding bukan autisme. Kajian yang sama turut menemui lebih banyak masalah fungsi penglihatan lain.

Satu kajian populasi yang diterbitkan pada tahun 2020 menggunakan data tuntutan lebih 10 juta kanak-kanak. Diagnosis masalah mata dicatat pada 3.5 peratus kanak-kanak tanpa autisme, berbanding 12.5 hingga 13.5 peratus kanak-kanak dalam kumpulan autisme.

Satu kajian keratan rentas pada tahun 2025 menyaring penglihatan 210 kanak-kanak autisme. Ralat refraksi, iaitu keadaan yang mungkin memerlukan cermin mata, dikesan pada 22.3 peratus kanak-kanak, dan strabismus pada 11.9 peratus. Yang lebih membimbangkan, 23.8 peratus kanak-kanak tidak pernah menjalani pemeriksaan mata sebelum kajian tersebut. Hampir separuh, iaitu 49.5 peratus, tidak dapat melengkapkan salah satu ujian penglihatan, menunjukkan pemeriksaan mata perlu disesuaikan untuk kanak-kanak autisme.

Kajian keratan rentas lain pada tahun 2026 terhadap 436 kanak-kanak autisme berumur 2 hingga 9 tahun mendapati 42.7 peratus mempunyai ralat refraksi, berbanding 36.8 peratus kumpulan kawalan. Kajian itu juga melaporkan 90 peratus ralat refraksi yang perlu dibetulkan masih belum dibetulkan.

Kenapa perkara ini penting?

Penglihatan yang kabur atau tidak selari boleh menjejaskan cara anak belajar, bermain dan berinteraksi. Anak mungkin sukar melihat gambar dalam buku, sukar menangkap bola, atau cepat letih semasa aktiviti yang memerlukan penglihatan dekat. Oleh kerana sesetengah anak autisme sukar menyatakan apa yang mereka rasa, ibu bapa perlu lebih peka terhadap tanda-tanda luaran.

Tanda yang boleh diperhatikan

Laman rasmi NHS menyenaraikan beberapa tanda kemungkinan masalah mata pada kanak-kanak, antaranya:

• mata tidak menghala ke arah yang sama;
• mendekatkan buku ke muka atau sering hilang tempat semasa membaca;
• masalah koordinasi tangan dan mata, contohnya sukar bermain permainan bola;
• luar biasa kekok;
• kerap menggosok mata;
• duduk terlalu dekat dengan televisyen.

Cara membantu anak

1. Perhatikan dan catat. Tulis tanda yang anda lihat, bila ia berlaku dan berapa kerap. Catatan ini membantu doktor memahami keadaan anak.
2. Sediakan anak lebih awal. Gunakan gambar atau cerita ringkas yang menunjukkan langkah pemeriksaan mata, seperti duduk di kerusi, melihat gambar dan memakai cermin ujian. Persediaan ini membantu anak lebih tenang pada hari pemeriksaan.
3. Jadikan pemeriksaan mata rutin. Bawa anak menjalani pemeriksaan mata secara berkala bersama doktor mata kanak-kanak, walaupun tiada tanda yang jelas. Beritahu doktor tentang keperluan deria dan komunikasi anak supaya pemeriksaan dapat disesuaikan.

Jika anak memerlukan cermin mata, beri masa untuk anak membiasakan diri. Mulakan dengan tempoh pendek semasa aktiviti yang anak sukai, dan puji usaha anak.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila dapatkan nasihat doktor atau pakar mata untuk keperluan anak anda.

Rujukan

1. Perna J, et al. Association between autism spectrum disorder (ASD) and vision problems. A systematic review and meta-analysis. Molecular Psychiatry. 2023. https://doi.org/10.1038/s41380-023-02143-7
2. Chang MY, et al. Prevalence of ophthalmologic diagnoses in children with autism spectrum disorder using the Optum dataset: a population-based study. American Journal of Ophthalmology. 2021;221:147-153. https://doi.org/10.1016/j.ajo.2020.08.048
3. Tınkır Kayıtmazbatır E, et al. Visual health in autism spectrum disorder: screening outcomes, clinical associations, and service gaps. Medicina. 2025;61(10):1779. https://doi.org/10.3390/medicina61101779
4. Liu M, et al. Refractive errors, amblyopia risk, and prenatal factors in children with autism spectrum disorder: a cross-sectional study. International Journal of General Medicine. 2026. https://doi.org/10.2147/IJGM.S620724
5. NHS. Eye tests for children. https://www.nhs.uk/conditions/eye-tests-in-children/