Peralihan ke sekolah baharu: cara membantu anak autisme bersedia dari tadika hingga sekolah menengah

Masuk tahun satu, bertukar sekolah atau naik ke sekolah menengah ialah perubahan besar bagi mana-mana kanak-kanak. Bagi anak autisme yang lebih selesa dengan rutin dan perkara yang boleh dijangka, peralihan ini boleh menjadi sangat mencemaskan. Berita baiknya, kajian telah mengenal pasti strategi yang boleh membantu keluarga dan guru.

Cabaran yang sering dihadapi

Ulasan sistematik 2019 menghimpunkan 27 kajian (10 tentang peralihan ke sekolah rendah dan 17 ke sekolah menengah) dengan data daripada 443 murid autisme, 453 ibu bapa dan 546 guru. Murid autisme didapati bergelut dengan kebimbangan dan tekanan sosial ketika bertukar sekolah. Ulasan sistematik 2017 terhadap 20 kajian pula mendapati kanak-kanak autisme kurang bersedia dari segi emosi untuk ke sekolah berbanding rakan sebaya, dengan cabaran paling besar dalam interaksi sosial dan pengawalan diri.

Strategi yang membantu

Ulasan 2019 yang sama mendapati strategi paling berguna ialah membantu murid membiasakan diri dengan sekolah baharu, menyesuaikan sokongan mengikut keperluan individu, menjelaskan proses kepada ibu bapa, dan memupuk komunikasi antara sekolah lama dengan sekolah baharu serta antara sekolah dengan rumah. Ulasan sistematik 2019 terhadap 39 kajian peralihan awal ke tadika atau sekolah turut menegaskan kepentingan kerjasama rapat antara ibu bapa dan kakitangan sekolah. Kajian temu bual 2025 bersama guru pendidikan khas pula menekankan perancangan awal, lawatan berkala dan kesinambungan rutin harian.

Langkah praktikal untuk ibu bapa

1. Rancang awal. Mulakan perbincangan dengan sekolah beberapa bulan sebelum sesi bermula.
2. Lawat sekolah lebih daripada sekali. Biarkan anak melihat kelas, tandas, kantin dan kawasan menunggu ketika suasana tenang.
3. Buat buku cerita bergambar. Ambil gambar tempat penting dan wajah guru (dengan kebenaran), kemudian baca bersama setiap hari.
4. Kongsi profil anak dengan guru baharu. Nyatakan kekuatan, minat, cabaran deria, cara anak menunjukkan dia tertekan, dan apa yang menenangkannya.
5. Latih rutin pagi lebih awal. Bangun, bersiap dan bertolak pada waktu sekolah beberapa minggu sebelum hari pertama.
6. Kekalkan saluran komunikasi. Buku perhubungan atau mesej ringkas mingguan dengan guru membantu masalah kecil dikesan lebih awal.

Peranan guru dan sekolah

Ibu bapa tidak perlu memikul tugas ini seorang diri. Kajian menunjukkan peralihan paling lancar apabila sekolah lama dan sekolah baharu berkongsi maklumat, dan apabila guru memahami keperluan individu anak. Antara perkara yang boleh dibincangkan dengan sekolah ialah tempat duduk yang kurang bising, ruang tenang yang boleh digunakan apabila anak terlalu terbeban, rakan sebaya yang boleh membantu pada minggu pertama, dan cara memberi amaran awal sebelum perubahan jadual. Untuk anak yang lebih besar, libatkan anak sendiri dalam perbincangan supaya dia rasa didengar dan tahu siapa yang boleh dirujuk apabila menghadapi masalah di sekolah.

Beri masa untuk menyesuaikan diri

Minggu-minggu pertama mungkin disertai keletihan, perubahan tidur atau tingkah laku. Ini perkara biasa semasa menyesuaikan diri. Kekalkan rutin di rumah setenang mungkin dan raikan kemajuan kecil. Jika kebimbangan berpanjangan, bincang dengan guru pendidikan khas atau ahli psikologi tentang pelan peralihan yang sesuai.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Setiap anak berbeza; dapatkan penilaian daripada profesional yang berkelayakan.

Rujukan

• Nuske HJ, et al. (2019). Broken bridges: new school transitions for students with autism spectrum disorder: a systematic review on difficulties and strategies for success. Autism. https://doi.org/10.1177/1362361318754529
• Fontil L, et al. (2019). Barriers to and facilitators of successful early school transitions for children with autism spectrum disorders and other developmental disabilities: a systematic review. Journal of Autism and Developmental Disorders. https://doi.org/10.1007/s10803-019-03938-w
• Marsh A, et al. (2017). Transition to school for children with autism spectrum disorder: a systematic review. World Journal of Psychiatry. https://doi.org/10.5498/wjp.v7.i3.184
• Tøhaug T, et al. (2025). Bridging the first step: special educators, routines, and predictable transitions to school for children with ASD in Norway. Frontiers in Education. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1724431