Sensitiviti bunyi pada anak autisme: memahami hiperakusis dan cara menggunakan penutup telinga dengan bijak

Ada anak autisme yang terus menutup telinga, menangis atau lari apabila mendengar bunyi pengisar, pengering rambut, bunga api atau suasana bising di pasar raya. Bagi orang lain bunyi itu biasa sahaja, tetapi bagi anak, bunyi tersebut boleh terasa terlalu kuat, menyakitkan dan menakutkan. Reaksi ini bukan sekadar mengada-ada atau manja. Ia sering berkait dengan perbezaan cara otak memproses bunyi.

Apakah hiperakusis?

Hiperakusis ialah kepekaan luar biasa terhadap bunyi, iaitu bunyi pada tahap biasa dirasakan terlalu kuat atau tidak selesa. Satu laporan kes pada 2024 yang meringkaskan anggaran literatur menyatakan bahawa hiperakusis mungkin dialami sehingga 60% individu autisme pada suatu masa dalam hidup mereka, berbanding kira-kira 17.1% individu tanpa autisme. Angka ini ialah anggaran, tetapi ia menunjukkan bahawa sensitiviti bunyi ialah pengalaman yang sangat biasa dalam kalangan individu autisme.

Apabila bunyi terasa terlalu kuat, anak mungkin mengelak tempat tertentu, sukar memberi tumpuan, mudah marah atau mengalami ledakan emosi. Ini boleh menghadkan penyertaan anak dalam aktiviti keluarga, majlis dan sekolah.

Apa kata kajian tentang penutup telinga dan fon kepala pengurang bunyi

Dalam kajian rintis pada 2016 yang melibatkan 21 kanak-kanak autisme berumur 4 hingga 16 tahun, penggunaan penutup telinga biasa meningkatkan skor pencapaian matlamat bagi tingkah laku berkaitan bunyi berbanding garis dasar. Namun, 4 kanak-kanak enggan memakai mana-mana alat. Ini mengingatkan kita bahawa setiap anak berbeza dan alat yang sesuai untuk seorang anak belum tentu sesuai untuk anak lain.

Kajian kecil pada 2019 terhadap 6 kanak-kanak autisme berumur 8 hingga 16 tahun yang mempunyai hiperakusis mendapati fon kepala pengurang bunyi membantu mengurangkan tindak balas tekanan fisiologi badan. Kajian kualitatif pada 2018 pula menemu bual 10 ibu bapa dan 5 guru. Mereka melaporkan bahawa fon kepala pengurang bunyi membantu kanak-kanak lebih mudah menyertai aktiviti di rumah, dalam komuniti dan di sekolah. Persediaan sebelum mula menggunakannya mengurangkan halangan, dan ramai kanak-kanak akhirnya belajar menjangka sendiri bila mereka memerlukan alat itu.

Walau bagaimanapun, ulasan skop pada 2021 terhadap 13 kajian mendapati bukti manfaat akademik penggunaan fon kepala pembatal bunyi di dalam kelas masih terhad dan kebanyakannya kajian rintis. Penulis perspektif pada 2026 menekankan bahawa penggunaannya perlu dirancang dan disesuaikan dengan keperluan setiap individu.

Jangan bergantung sepenuhnya kepada penutup telinga

Penutup telinga ialah alat sokongan, bukan penyelesaian tunggal. Satu laporan kes pada 2024 menunjukkan bahawa pendekatan berperingkat, iaitu pendedahan beransur kepada bunyi bersama strategi menenangkan diri, membantu seorang kanak-kanak autisme berumur 11 tahun meningkatkan toleransi bunyi dan mengurangkan penggunaan fon kepala. Pendekatan seperti ini sebaiknya dirancang bersama profesional.

Langkah praktikal untuk ibu bapa

• Kenal pasti bunyi yang mengganggu. Catat bunyi, tempat dan masa anak mula tidak selesa. Corak ini membantu anda merancang.
• Perkenalkan penutup telinga secara perlahan. Mulakan ketika anak tenang dan di tempat yang selesa, untuk tempoh singkat, sambil melakukan aktiviti yang disukainya.
• Bawa ke tempat bising. Sediakan penutup telinga dalam beg apabila ke pasar raya, majlis atau tempat awam yang sesak.
• Ajar anak meminta sendiri. Gunakan perkataan ringkas atau kad bergambar supaya anak boleh memberitahu apabila dia memerlukannya.
• Jangan pakai sepanjang hari. Beri masa tanpa penutup telinga di tempat yang tenang supaya anak masih biasa dengan bunyi harian.
• Beri amaran awal. Jika anda tahu bunyi kuat akan berlaku, contohnya pengisar dihidupkan, beritahu anak terlebih dahulu.

Jika anak sangat terganggu oleh bunyi sehingga menjejaskan rutin harian, bincang dengan ahli audiologi atau ahli terapi carakerja. Pemeriksaan pendengaran juga penting untuk memastikan tiada masalah pendengaran lain.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila berbincang dengan profesional kesihatan atau ahli terapi yang mengenali anak anda.

Rujukan

1. Carson TB, et al. Modified cognitive behavioral therapy approach reduces loudness discomfort levels for an autistic child with hyperacusis: case report. Frontiers in Psychiatry. 2024. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1440624
2. Ikuta N, et al. Effectiveness of earmuffs and noise-cancelling headphones for coping with hyper-reactivity to auditory stimuli in children with autism spectrum disorder: a preliminary study. Hong Kong Journal of Occupational Therapy. 2016. https://doi.org/10.1016/j.hkjot.2016.09.001
3. Pfeiffer B, et al. Effectiveness of noise-attenuating headphones on physiological responses for children with autism spectrum disorders. Frontiers in Integrative Neuroscience. 2019. https://doi.org/10.3389/fnint.2019.00065
4. Pfeiffer B, et al. Impact of noise-attenuating headphones on participation in the home, community, and school for children with autism spectrum disorder. Physical & Occupational Therapy in Pediatrics. 2018. https://doi.org/10.1080/01942638.2018.1496963
5. Kulawiak PR. Academic benefits of wearing noise-cancelling headphones during class for typically developing students and students with special needs: a scoping review. Cogent Education. 2021. https://doi.org/10.1080/2331186x.2021.1957530
6. Herrebrøden M, et al. Advantages and disadvantages of noise-cancelling headphones for autistic students in educational settings. Research in Developmental Disabilities. 2026. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2026.105301