Membantu anak autisme belajar menunggang basikal: apa kata kajian dan langkah latihan yang selamat

Melihat adik-beradik atau rakan sebaya mengayuh basikal dengan riang, ramai ibu bapa anak autisme tertanya-tanya sama ada anak mereka juga mampu. Bagi sesetengah anak autisme, menunggang basikal dua roda terasa sangat sukar kerana memerlukan keseimbangan, koordinasi kaki dan tangan, perancangan pergerakan serta keberanian. Namun kajian menunjukkan dengan latihan berperingkat, ramai yang berjaya, dan manfaatnya bukan sekadar pergerakan.

Kenapa basikal penting?

Menunggang basikal ialah aktiviti fizikal yang menyeronokkan, boleh dilakukan bersama keluarga dan rakan, dan memberi anak rasa berdikari. Ia juga peluang untuk anak menyertai aktiviti di taman atau kawasan perumahan bersama kanak-kanak lain. Bagi anak yang mudah cemas, proses belajar juga boleh membina keyakinan apabila setiap kejayaan kecil dihargai. Ibu bapa tidak perlu tergesa-gesa; setiap anak belajar mengikut rentaknya sendiri, dan ada yang memerlukan masa berbulan-bulan sebelum benar-benar yakin.

Apa kata kajian?

Satu kajian melatih 71 belia berumur 9 hingga 18 tahun, termasuk 41 belia autisme, menggunakan basikal yang diubah suai dan pengajaran individu selama lima hari. Sebanyak 85.4% belia autisme berjaya menunggang lebih 100 kaki, dan kekuatan kaki membezakan mereka yang berjaya daripada yang belum (MacDonald et al., 2012). Kajian lain terhadap 15 kanak-kanak autisme berumur 7 hingga 16 tahun mendapati semua menunjukkan kemajuan selepas 5 sesi dalam seminggu, dan 9 orang dapat menunggang sendiri sekurang-kurangnya 70 kaki. Koordinasi motor dan komunikasi sosial berkait dengan kelajuan belajar (Hawks et al., 2019).

Berlatih selepas belajar sangat penting. Setahun selepas latihan, 62.07% belia yang menerima sokongan di rumah masih menunggang berbanding 36.36% kumpulan kawalan, dan mereka yang berlatih sekurang-kurangnya 8 minggu selepas belajar secara purata mengekalkan kemahiran (Reynolds et al., 2016).

Manfaatnya juga melangkaui pergerakan. Kajian rawak terhadap 62 kanak-kanak autisme mendapati kumpulan yang belajar menunggang basikal menunjukkan peningkatan dalam fungsi eksekutif, iaitu merancang, ingatan kerja, fleksibiliti dan kawalan diri, berbanding kumpulan basikal pegun atau kawalan (Tse et al., 2021). Kajian susulan terhadap 64 kanak-kanak autisme turut mendapati peningkatan kognisi dalam kumpulan basikal dua roda (Tse et al., 2023).

Cara berlatih di rumah

1. Keselamatan dahulu. Pakaikan topi keledar setiap kali berlatih dan jadikan ia sebahagian daripada rutin.
2. Mulakan dengan keseimbangan. Basikal tanpa pedal, atau basikal biasa dengan pedal ditanggalkan, membolehkan anak menolak dengan kaki dan belajar mengimbang dahulu.
3. Pilih tempat yang sesuai. Kawasan lapang, rata, jauh daripada kenderaan dan tidak terlalu sesak.
4. Tunjuk setiap langkah. Gunakan gambar atau demonstrasi: duduk, kaki di pedal, pandang ke hadapan, kayuh, brek.
5. Berlatih sekejap tetapi kerap. Sesi 10 hingga 15 minit beberapa kali seminggu lebih sesuai daripada sesi panjang yang memenatkan.
6. Kurangkan bantuan sedikit demi sedikit. Pegang belakang tempat duduk atau bahu anak, kemudian lepaskan secara berperingkat.
7. Teruskan selepas berjaya. Jadikan menunggang basikal aktiviti mingguan keluarga supaya kemahiran kekal.
8. Puji setiap kemajuan. Raikan langkah kecil seperti mengimbang beberapa saat atau mengayuh sedikit lebih jauh.

Bila perlu mendapatkan bantuan?

Jika anak sangat sukar mengimbang, kerap jatuh, sangat takut, atau menunjukkan kelemahan kaki, berbincanglah dengan ahli terapi carakerja atau ahli fisioterapi. Mereka boleh menilai kemahiran motor anak dan mencadangkan latihan yang sesuai.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Setiap anak berbeza; dapatkan pandangan profesional yang mengenali anak anda.

Rujukan

• MacDonald M, et al. (2012). Bicycle training for youth with Down syndrome and autism spectrum disorders. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities. https://doi.org/10.1177/1088357611428333
• Hawks ZW, et al. (2019). Accelerating motor skill acquisition for bicycle riding in children with ASD: a pilot study. Journal of Autism and Developmental Disorders. https://doi.org/10.1007/s10803-019-04224-5
• Reynolds J, et al. (2016). Outcomes of home-support consultation on the maintenance of bicycle-riding skills for youth with autism spectrum disorder. Journal of Educational and Psychological Consultation. https://doi.org/10.1080/10474412.2015.1067147
• Tse ACY, et al. (2021). Improving executive function of children with autism spectrum disorder through cycling skill acquisition. Medicine & Science in Sports & Exercise. https://doi.org/10.1249/mss.0000000000002609
• Tse ACY, et al. (2023). The relationships among executive functions, self-regulation, and physical exercise in children with autism spectrum disorder. Autism. https://doi.org/10.1177/13623613231168944