Keselamatan anak autisme dalam kereta: apabila anak membuka tali pinggang dan cara menjadikan perjalanan lebih selamat

Perjalanan dengan kereta sepatutnya menjadi rutin biasa, tetapi bagi sesetengah keluarga anak autisme ia boleh menjadi saat yang paling mencemaskan. Anak mungkin membuka tali pinggang ketika kereta bergerak, keluar dari kerusi keselamatan, menjerit atau bergerak ke tempat duduk hadapan. Ibu bapa yang memandu terpaksa membahagikan perhatian antara jalan raya dan anak di belakang. Keadaan ini bukan tanda kegagalan ibu bapa. Ia cabaran sebenar yang turut dilaporkan dalam kajian.

Apa kata kajian?

Satu kajian terhadap 82 rekod penilaian pengangkutan kanak-kanak autisme oleh ahli terapi carakerja mendapati 74 peratus kanak-kanak pernah melepaskan diri daripada kerusi atau tali keselamatan. Lebih 20 peratus ibu bapa juga melaporkan tingkah laku agresif atau membahayakan semasa perjalanan yang boleh menjejaskan keselamatan semua penumpang, termasuk pemandu.

Tinjauan lebih awal terhadap 1,631 ibu bapa kanak-kanak autisme mendapati hampir tiga daripada empat ibu bapa bimbang apabila anak dibawa dengan pengangkutan sekolah atau pengangkutan khas, dan hampir separuh bimbang semasa perjalanan dengan kenderaan keluarga. Satu ulasan literatur terhadap 19 kajian pula menyatakan bahawa kanak-kanak kurang upaya, termasuk yang mempunyai masalah tingkah laku, masih kerap tidak diikat dengan betul dalam kenderaan.

Garis panduan pakar kanak-kanak menyarankan semua kanak-kanak bawah 13 tahun duduk di tempat duduk belakang, dan kerusi keselamatan serta kerusi penggalak digunakan mengikut umur dan saiz anak. Satu kajian terhadap 1,477 pemandu juga mendapati hanya 11.9 peratus kerusi keselamatan kanak-kanak dipasang dan digunakan sepenuhnya dengan betul, jadi semakan pemasangan sangat penting.

Langkah praktikal untuk keluarga

1. Gunakan kerusi keselamatan yang sesuai. Pilih kerusi mengikut umur, berat dan ketinggian anak, dan semak semula pemasangannya mengikut manual.
2. Latih ketika kereta tidak bergerak. Mulakan dengan duduk dan memakai tali selama beberapa minit semasa kereta berhenti di rumah. Puji anak setiap kali dia kekal duduk.
3. Sediakan cerita sosial atau kad bergambar. Tunjukkan urutan perjalanan: masuk kereta, pakai tali, duduk, sampai, buka tali bersama ibu atau ayah.
4. Beri sesuatu yang menenangkan. Mainan kecil yang selamat, muzik yang anak suka atau penutup telinga boleh membantu anak yang sensitif terhadap bunyi dan pergerakan.
5. Berhenti di tempat selamat jika tali dibuka. Jangan cuba membetulkan tali sambil memandu. Berhenti dahulu, ikat semula dengan tenang, dan teruskan perjalanan.
6. Mulakan dengan perjalanan pendek. Bina kejayaan melalui perjalanan singkat sebelum perjalanan jauh, dan rancang hentian rehat.

Kenapa anak membuka tali pinggang?

Setiap anak mempunyai sebab yang berbeza. Ada anak yang tidak selesa dengan tekanan tali pada badan atau tekstur kain kerusi. Ada yang bosan, cemas kerana tidak tahu berapa lama perjalanan, atau mahu mendapatkan barang yang disukai di tempat duduk hadapan. Cuba perhatikan bila tingkah laku itu berlaku: pada awal perjalanan, apabila jalan sesak, atau apabila anak lapar dan letih. Catatan ringkas ini membantu ibu bapa dan ahli terapi memilih strategi yang lebih tepat, contohnya menyediakan jadual perjalanan bergambar atau membawa snek ringan untuk perjalanan yang lebih panjang.

Bila perlu mendapatkan bantuan

Jika anak kerap melepaskan diri walaupun selepas latihan, atau tingkah laku dalam kereta membahayakan, dapatkan penilaian daripada ahli terapi carakerja. Mereka boleh menilai keperluan deria, cara duduk dan pilihan alat keselamatan yang sesuai untuk keadaan anak anda.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu.

Rujukan

• Yonkman J, et al. Safely transporting children with autism spectrum disorder: evaluation and intervention. American Journal of Occupational Therapy. 2013. DOI: 10.5014/ajot.2013.008250
• Falkmer T, et al. The transport mobility situation for children with autism spectrum disorders. Scandinavian Journal of Occupational Therapy. 2004. DOI: 10.1080/11038120410020575
• Downie A, et al. Road vehicle transportation of children with physical and behavioral disabilities: a literature review. Scandinavian Journal of Occupational Therapy. 2020. DOI: 10.1080/11038128.2019.1578408
• Durbin DR, Hoffman BD; Council on Injury, Violence, and Poison Prevention. Child passenger safety. Pediatrics. 2018. DOI: 10.1542/peds.2018-2461
• Schwebel DC, et al. Child restraint misuse: do parents properly install car seats? Journal of Safety Research. 2025. DOI: 10.1016/j.jsr.2025.10.004