Tanda awal autisme: apa yang ibu bapa boleh perhati dari 12 hingga 24 bulan

Ramai ibu bapa tertanya-tanya bila tanda autisme mula boleh dilihat dan apa yang patut diperhatikan pada anak kecil. Kebimbangan ini wajar, dan memerhati anak dengan teliti adalah tanda kasih sayang, bukan tanda terlalu risau. Artikel ini merumuskan tanda awal yang disenaraikan dalam laporan klinikal Akademi Pediatrik Amerika (American Academy of Pediatrics) tahun 2020, serta saranan saringan autisme pada usia 18 dan 24 bulan.

Tanda awal mengikut usia

Laporan klinikal tersebut menyenaraikan beberapa tanda awal yang dikaitkan dengan usia tertentu:

• Menjelang 12 bulan: anak tidak menoleh apabila namanya dipanggil.
• Menjelang 14 bulan: anak tidak menunjuk objek untuk berkongsi minat, contohnya menunjuk ke arah burung supaya anda turut melihatnya.
• Menjelang 18 bulan: anak tidak bermain pura-pura, contohnya berpura-pura menyuap anak patung atau bercakap melalui telefon mainan.

Ketiga-tiga kemahiran ini berkait dengan komunikasi sosial, iaitu keupayaan anak untuk berhubung dan berkongsi pengalaman dengan orang lain. Laporan yang sama menjelaskan bahawa autisme melibatkan dua bidang teras: komunikasi dan interaksi sosial, serta corak tingkah laku yang terhad dan berulang.

Tanda lain yang mungkin dilihat

Selain tanda mengikut usia, laporan tersebut turut menyenaraikan tanda berikut:

• Mengelak bertentang mata ketika berinteraksi.
• Mengulang perkataan atau frasa yang sama, dikenali sebagai ekolalia.
• Mudah kecewa dengan perubahan kecil dalam rutin atau persekitaran.
• Minat yang sangat kuat atau obsesif terhadap sesuatu objek atau topik.
• Pergerakan berulang seperti mengibas tangan, bergoyang atau berpusing.

Satu tanda sahaja tidak bermakna anak itu autisme. Penilaian autisme dibuat berdasarkan gambaran keseluruhan perkembangan anak oleh profesional yang berkelayakan, bukan berdasarkan satu tingkah laku.

Laporan klinikal tersebut juga mengingatkan bahawa kanak-kanak autisme mempunyai keperluan dalam pelbagai bidang, termasuk tingkah laku, pendidikan, kesihatan, riadah dan sokongan keluarga. Ini bermakna tujuan memerhati tanda awal bukan sekadar untuk mendapatkan jawapan “ya” atau “tidak”, tetapi untuk memahami di mana anak memerlukan bantuan. Laporan itu turut menekankan perkongsian keputusan, iaitu doktor dan keluarga bekerjasama dalam proses penilaian dan pemilihan intervensi. Pandangan ibu bapa ialah sebahagian penting daripada proses ini.

Saringan pada usia 18 dan 24 bulan

Laporan klinikal 2020 mengesyorkan pemantauan perkembangan secara berterusan, serta ujian saringan autisme yang standard untuk semua kanak-kanak pada usia 18 dan 24 bulan. Menurut laporan itu, saranan ini dibuat kerana autisme adalah keadaan yang lazim, boleh didiagnosis seawal usia 18 bulan, dan mempunyai intervensi berasaskan bukti yang boleh membantu fungsi anak.

Saringan bukan diagnosis. Saringan ialah langkah awal untuk mengenal pasti anak yang mungkin memerlukan penilaian lebih menyeluruh. Laporan yang sama menyatakan bahawa diagnosis yang dibuat sebelum usia 3 tahun selepas penilaian menyeluruh adalah stabil, dengan sekurang-kurangnya 80 peratus kanak-kanak kekal dengan diagnosis tersebut.

Mengapa tidak perlu menunggu

Laporan klinikal itu menyatakan bahawa rawatan awal bagi kanak-kanak di bawah usia 36 bulan telah dikaitkan dengan hasil yang positif. Laporan itu juga menjelaskan bahawa diagnosis muktamad tidak diperlukan untuk memulakan perkhidmatan intervensi awal bagi kelewatan perkembangan yang telah didokumenkan. Maksudnya, sokongan untuk kemahiran yang lewat boleh bermula walaupun proses penilaian masih berjalan. Garis panduan ini disediakan untuk konteks Amerika Syarikat, jadi bincang dengan doktor anak anda tentang laluan sokongan yang tersedia di Malaysia.

Beberapa langkah yang boleh anda ambil:

1. Catat pemerhatian anda. Tulis apa yang anda perhatikan, bila ia berlaku dan berapa kerap. Rakaman video pendek tingkah laku anak dalam situasi harian juga boleh membantu doktor.

2. Bawa catatan semasa pemeriksaan kesihatan anak. Kongsikan kebimbangan anda secara terus. Anda mengenali anak anda lebih daripada sesiapa.

3. Tanya tentang saringan perkembangan. Jika anak berusia sekitar 18 atau 24 bulan, tanya doktor sama ada saringan autisme sesuai dijalankan.

4. Teruskan bermain dan berbual dengan anak. Panggil namanya dengan mesra, tunjukkan objek yang menarik dan main pura-pura bersama. Interaksi harian ini bermanfaat untuk semua kanak-kanak.

Perkara penting untuk diingat

Memerhati tanda awal bukan bertujuan untuk melabel anak, tetapi untuk memastikan anak mendapat sokongan pada masa yang tepat. Jika anda risau, bertindak awal dengan berbincang bersama doktor adalah langkah yang bijak. Jika saringan menunjukkan anak berkembang seperti biasa, anda mendapat ketenangan. Jika ada kebimbangan, anda dan anak boleh mula mendapat sokongan lebih awal.

Tonton juga video pendek kami tentang topik ini di bahagian video Panduan Autisme.

Rujukan

1. Hyman SL, Levy SE, Myers SM; Council on Children with Disabilities, Section on Developmental and Behavioral Pediatrics. Identification, evaluation, and management of children with autism spectrum disorder. Pediatrics. 2020;145(1):e20193447. https://doi.org/10.1542/peds.2019-3447

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila rujuk doktor atau profesional kesihatan yang berkelayakan untuk penilaian perkembangan anak anda.