Mengajar anak autisme menyediakan makanan mudah: langkah selamat di dapur dengan bantuan video dan kad bergambar

Dapur ialah tempat pembelajaran yang kaya. Di situ anak boleh belajar mengikut urutan, menggunakan tangan dengan cermat, mengenal makanan dan, yang paling penting, membina keyakinan untuk berdikari. Bagi anak dan remaja autisme, kemahiran menyediakan makanan mudah ialah sebahagian daripada persediaan menuju kehidupan dewasa. Artikel ini menerangkan apa yang ditemui kajian dan cara memulakannya dengan selamat.

Apa kata kajian

Satu ulasan sistematik pada tahun 2023 meneliti 42 artikel tentang intervensi kemahiran hidup berdikari untuk remaja dan dewasa muda berumur 13 hingga 24 tahun yang mempunyai autisme atau kecacatan intelektual. Memasak dan membersihkan ialah kemahiran yang paling kerap diajar. Kaedah yang paling kerap digunakan ialah bantuan berperingkat (prompting), diikuti pemodelan video atau bantuan video.

Bantuan video bermaksud tugasan dipecahkan kepada langkah kecil, dan anak menonton klip pendek bagi satu langkah sebelum melakukannya sendiri. Satu ulasan pada tahun 2014 mendapati kaedah ini berkesan untuk pelbagai kemahiran hidup harian. Kajian 2008 terhadap 6 lelaki muda autisme pula mendapati gambar statik dan bantuan video kedua-duanya lebih baik daripada arahan lisan sahaja, tetapi bantuan video menghasilkan lebih banyak tugasan memasak yang disiapkan sendiri.

Dalam kajian 2020, 3 remaja lelaki autisme belajar langkah memasak bagi tiga resipi kegemaran melalui bantuan video bersama bantuan berperingkat dan pujian, dan kemahiran itu kekal 7 minggu selepas intervensi. Kajian 2021 pula menunjukkan bahawa ibu bapa boleh dilatih membuat video bantuan sendiri dan menggunakannya di rumah untuk mengajar tugasan harian kepada remaja autisme.

Langkah memulakan di rumah

1. Mulakan tanpa api. Pilih tugasan seperti menyapu roti, membancuh minuman sejuk atau menyusun buah dalam bekas.
2. Pecahkan resipi kepada langkah kecil. Contohnya: ambil pinggan, ambil roti, buka bekas, sapu, tutup bekas, simpan.
3. Sediakan sokongan visual. Rakam video pendek setiap langkah menggunakan telefon anda, atau ambil gambar dan susun sebagai kad urutan.
4. Tunjuk satu langkah, kemudian biar anak cuba. Beri bantuan sekadar perlu, contohnya menunjuk atau membimbing tangan.
5. Puji setiap langkah yang betul. Pujian yang spesifik seperti “bagus, awak tutup bekas” membantu anak tahu apa yang betul.
6. Ajar peraturan keselamatan dengan jelas. Tunjukkan cara memegang pisau tumpul, jarak dari dapur panas dan mencuci tangan sebelum mula.
7. Kurangkan bantuan sedikit demi sedikit. Apabila anak sudah mahir, berdiri lebih jauh dan biarkan dia mengikut video atau kad sendiri.

Keselamatan sentiasa diutamakan

Sentiasa awasi anak di dapur, terutamanya apabila melibatkan pisau, air panas atau api. Simpan bahan berbahaya di tempat tinggi atau berkunci. Pilih waktu yang tenang dan tidak tergesa-gesa, bukan ketika semua orang lapar dan penat. Ambil kira juga sensitiviti deria anak terhadap bau, bunyi atau tekstur makanan.

Kesimpulan

Menyediakan makanan mudah ialah kemahiran hidup yang memberi anak rasa mampu dan berdikari. Kajian menyokong penggunaan langkah kecil, bantuan video atau gambar, dan pujian. Mulakan dengan tugasan ringkas dan selamat, kemudian tambah sedikit demi sedikit. Bincang dengan ahli terapi carakerja untuk merancang langkah yang sesuai dengan kemampuan anak anda.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat pendidikan umum dan bukan nasihat klinikal individu. Sila dapatkan nasihat profesional kesihatan yang mengenali anak anda.

Rujukan

• Taconet AV, et al. (2023). Interventions focused on independent living skills for youth with intellectual disability or autism spectrum disorder. Career Development and Transition for Exceptional Individuals. https://doi.org/10.1177/21651434231152200
• Mechling L, et al. (2008). Comparison of static picture and video prompting on the performance of cooking-related tasks by students with autism. Journal of Special Education Technology. https://doi.org/10.1177/016264340802300304
• Kim S, et al. (2020). Video prompting to teach cooking tasks to Korean American adolescents with autism spectrum disorder. Career Development and Transition for Exceptional Individuals. https://doi.org/10.1177/2165143420908286
• Yakubova G, et al. (2021). Examining the effects of parent-created and parent-implemented video prompting to teach daily living skills to an adolescent with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders. https://doi.org/10.1007/s10803-021-04913-0
• Domire SC, et al. (2014). Effects of video prompting techniques on teaching daily living skills to children with autism spectrum disorders. Research and Practice for Persons with Severe Disabilities. https://doi.org/10.1177/1540796914555578